اول :سنسور (Sensor)

سنسور ابزاری است که در همه ی دستگاه های اندازه گیری وجود دارد و وظیفه تبدیل یک کمیت فیزیکی به یک سینگال الکتریکی (در تجهیزات الکترونیکی)،و یا تبدیل یک کمیت فیزیکی به یک سیگنال نیوماتیکی را بر عهده دارد.انواع دستگاه های اندازه گیری دارای سنسور یا حس کننده های متفاوتی هستند که کمیت هایی مانند فشار،دما،فلو و غیره را اندازه گیری می کنند. این سنسورها بر حسب نوع عملکرد،دارای خروجی های متفاوتی از قبیل مقاومت،ظرفیت خازنی،جا به جایی و غیره می باشند.مثلا ترموکوبل یک سنسور دما است،چرا که خروجی آن با تغییرات دما تغییر می کند.البته باید در نظر داشت که سنسورها کاربردهایی نظیر آشکارسازی وجود و یا عدم وجود را نیز دارند.

 

دوم :ترنسدیوسر (Transducer)

مبدل یا ترنسدیوسر به مجموعه ای از قطعات یا دستگاه هایی گفته می شود که بتواند کمیتی را دریافت نموده و متناسب آن، کمیتی از جنس دیگر را تحویل دهد. دقت داشته باشید که بر طبق تعریف فوق در بعضی مواقع یک سنسور نیز ممکن است یک ترانسدیوسر تلقی شود، مانند ترموکوبل که تغییرات دما را به تغییرات میلی ولت خروجی تبدیل می کند. پس لازم به ذکر است که ترانسدیوسرها برای تبدیل کمیت های فیزیکی معمولا نیاز به یک منبع خارجی دارند،در صورتی که سنسورها غالبا تمام انرژی مورد نیاز خود را از کمیت فیزیکی تحت اندازه گیری دریافت می کنند.در نتیجه،از آنجایی که ترموکوبل نیازی به منبع تغذیه ی خارجی ندارد،یک سنسور محسوب می شود.

سوم: ترانسمیتر (Transmitter)

در واحد های صنعتی بزرگ که عملیات تولید در محوطه ی گسترده ای انجام می گیرد تجهیزات و دستگاه های اندازه گیری و کنترلی به طور متمرکز در محلی به نام اتاق فرمان یا مرکز کنترل قرار دارند،به طوری که امکان خوانش مقادیر اندازه گیری شده و همچنین کنترل تمامی متغیرها در سراسر کارخانه و محوطه آن توسط اپراتور در هر لحظه فراهم باشد. در چنین مواردی لازم است که سیگنال ها و فرمان ها از محوطه به اتاق کنترل و برعکس انتقال یابد.برای این منظور از تجهیزی به اسم ترانسمیتر استفاده می شود. معمولا شرکت های سازنده تجهیزات ابزاردقیق هر سه بخش  سنسور ترانسدیوسر و انتقال دهنده را به صورت یکپارچه و به صورت یک دستگاه ساخته و ارائه می کنند. درترانسمیترهای الکترونیکی جریان 20-4 میلی آمپر ارسال می شود.

چهارم : کنترلر (Controller)

کنترلر یا کنترل کننده مغز متفکر سیستم های کنترلی می باشد.خروجی ها یا سیگنال های اندازه گیری شده توسط ترانسمیتر به کنترلر انتقال می یابد تا کنترلر به کمک این اطلاعات  و بر اساس تابعی که برای آن تعریف شده است تصمیمات لازم را برای عکس العمل مورد نیاز اتخاذ کند.کنترل کننده با مقایسه ی سیگنال  اندازه گیری شده با مقدار مطلوب  وانجام محاسبات لازم،مقادیر متغیرهای تنظیم شونده را تعیین می کند.معمولا وردی کنترل کننده ها سنسورها و ترانسمیترها بوده و خروجی آنها کنترل ولوها و موتورها است.

پنجم : عنصرنهایی (Final Element)

تصمیمات اتخاذ شده توسط کنترلر ،به وسیله ی عنصر نهایی به اجرا گذاشته می شود. این المان اخرین عضو یک حلقه کنترل می باشد.در فرایندهای شیمیایی ،معمولا عنصر نهایی کنترلی یک کنترل ولو است.به واسطه ی عنصر نهایی،فرمان های کنترلی را می توان به عنصر اثرگذار بر سیستم تبدیل کرد.

ششم : رکوردر (Recorder) 

ثبّات یا رکوردر از دیگر اجزای یک سیستم کنترل می باشد.رکوردرها تجهیزاتی هستند که به منظور ثبت تغییرات و رفتار فرایندها در طول شبانه روز مورد استفاده قرار می گیرند.

هفتم : نشان دهنده (Indicator) 

ایندیکیتور و یا نشان دهنده از دیگر اجزای یکی سیستم کنترل می باشد.نشان دهنده ها تجهیزاتی هستند که برای نمایش  مقادیر عددی پارامترهای تحت اندازه گیری در تابلو کنترل و یا اتاق فرمان مورد استفاده قرار می گیرند.نشان دهنده ها ممکن است در خود سایت قرار گرفته باشند و مقدار اندازه گیری شده توسط دستگاه اندازه گیری را به صورت محلی نمایش دهند.

منبع : ابزار دقیق صنعتی -عبدالکریم ماندگاری

 

× در واتساپ در ارتباط باشید